« موسى بن جعفر » : موسى بن جعفر بن وهب البغدادى است كه هم شيخ طوسى و هم نجاشى رحمهما الله او را در كتاب‌هاى خود نام مىبرند ؛ امّا ذكرى از وثاقت او نمىكنند . « 1 » « أبى جعفر » : يا « احمد بن محمّد بن خالد البرقى » است و يا « احمد بن محمّد بن عيسى الأشعرى » ، كه هر دو از ثقات مىباشند . « الحسن بن الحسين اللؤلؤى » : پاره‌اى از رجاليان او را تضعيف كرده‌اند « 2 » ، امّا نجاشى رحمه الله او را توثيق مىكند « 3 » ؛ و به نظر ما ، هرگاه بين توثيق نجاشى رحمه الله و اقوال ديگران تعارض واقع شود ، قول نجاشى رحمه الله مقدّم مىشود . « الحسن بن على بن فضاّل » : حسن بن على بن فضّال ابتدا فطحى مذهب و قائل به امامت عبداللَّه بن جعفر عليه السلام بوده است ؛ امّا هنگام مرگش از آن رجوع كرده و معتقد به امامت موسى بن جعفر عليهما السلام شده است . شيخ طوسى رحمه الله در مورد او مىنويسد : « روى عن الرضا عليه السلام وكان خصيصاً به ، كان جليل القدر ، عظيم المنزلة ، زاهداً ورعاً ، ثقة في الحديث وفي رواياته . . . » « 4 » ؛ وى بنا بر قولى از اصحاب اجماع نيز مىباشد . « 5 » « عبداللَّه بن بكير » نيز از اصحاب اجماع بوده « 6 » و ذكر او و « محمّد بن مسلم » كه از اجلّاى روات است در روايت پنجم گذشت . معناى روايت : هر چيزى كه از نماز و طهارتت گذشت و بعد آن را به يادآوردى ، بنا را بر انجام آن بگذار و لازم نيست كه آن را اعاده نمايى . براى آن كه اين روايت بر قاعده فراغ و تجاوز دلالت نمايد ، بايد « فذكرته تذكّراً »

--> ( 1 ) - ر . ك : احمد بن على نجاشى ، رجال النجاشى ، ص 406 ، شماره 1076 ؛ محمّد بن حسن طوسى ، الفهرست ، ص 243 ، شماره 719 . ( 2 ) - ر . ك : سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 4 ، صص 308 - 311 ، شماره 2784 . ( 3 ) - در مورد او مىنويسد : « كوفيّ ، ثقة ، كثير الرواية ، له كتاب مجموع نوادر . » ؛ ر . ك : رجال النجاشى ، ص 40 ، شماره 83 . ( 4 ) - الفهرست ، ص 98 ، شماره 164 ؛ ر . ك : احمد بن على نجاشي ، رجال النجاشى ، ص 34 ، شماره 72 ؛ سيّد ابوالقاسم موسوى خوئى ، معجم رجال الحديث ، ج 5 ، ص 44 ، شماره 2983 . ( 5 ) - محمّد بن حسن طوسى ، اختيار معرفة الرجال المعروف برجال الكشّى ، ص 599 ، شماره 1050 . ( 6 ) - محمّد بن حسن طوسى ، اختيار معرفة الرجال المعروف برجال الكشّى ، ص 441 ، شماره 705 .